101 Dalmatiërs de musical is poppenkast-de-luxe

Joey Schalker, Samir Hassan, Shanna Slaap en Bente van den Brand (foto Danny Kaan)

101 Dalmatiërs de musical, zo heet de nieuwe productie van MediaLane Theater. Na Cabaret – een musical met een maatschappelijk relevante lading – komen de producenten Iris van den Ende en Miel Gouda met een voorstelling voor ‘groot en klein, jong en oud(er)’, zo schrijven ze in de dikke, glimmende souvenirbrochure. De productie is zeer geslaagd als poppenkast-de-luxe met voortreffelijke acteurs en een lief, voorspelbaar en sentimenteel verhaal dat we allemaal kennen van de Disney-films.

Hondjes, hondjes, hondjes; wit met zwarte vlekjes. Daar draait 101 Dalmatiërs de musical om. Dat wil zeggen: dalmatiërpuppy’s, dalmatiërpuppy’s, dalmatiërpuppy’s. En dan 101 exemplaren. De musical met muziek en lyrics van Douglas Hodge en een script van Johnny McKnight is een toneelbewerking van Zinnie Harris, gebaseerd op de zeventig jaar (!) oude kinderroman The Hundred and One Dalmatians uit 1956 van Dodie Smith.

Hartverwarmend en levensecht

Joey Schalker en Bente van den Brand (foto Danny Kaan)

De wereldpremière was gepland in mei 2020 in het Open Air Theatre in Regent’s Park in Londen, waar in het verhaal de ontmoeting tussen de twee menselijke hoofdrollen Daniëlle en Tom zich afspeelt. Maar vanwege covid werd de productie een jaar uitgesteld tot mei 2021. De recensies in Londen waren gematigd positief. Men vond de poppen, ontworpen door Jimmy Grimes, hartverwarmend en levensecht. Er waren ook veel complimenten voor de poppenspelers/acteurs/zangers die de lichamen en de hoofden van de grappige honden levensecht lieten bewegen. Een recensent schreef dat je geen moment denkt dat je niet naar echte dalmatiërs zit te kijken.

Over de muziek en het verhaal bestond in Londen minder enthousiasme en dat begrijp ik wel. 101 Dalmatiërs de musical volgt het verhaal van het boek en de bekende film: de waanzinnig gemene fashionista Cruella de Vil – met haar inconische zwart-witte haardos – wil dalmatiërpuppy’s hebben voor haar nieuwe bontjas. Het lukt haar om 101 van deze jonge beestjes te laten vangen en die worden net op tijd gered van een wisse dood. Meer dan dat is het niet, of het zou het liefdesverhaal moeten zijn tussen Tom en Daniëlle, de baasjes van de twee volwassen dalmatiërhoofdrollen Pongo en Perdi, die ook al zo veel van elkaar houden.

Een supersentimentele ‘feelgood’ musical

Joey Schalker, Samir Hassan, Bente van den Brand en het ensemble (foto Danny Kaan)

Aan het begin zie je allemaal honden in het asiel, zielig achter tralies. Ze zingen een lied dat tijdens de musical telkens terugkomt: ‘Neem me mee’ met de hoopvolle tekst ‘Niemand blijft voorgoed alleen’. Tom en Daniëlle nemen, onafhankelijk van elkaar, een dalmatiër mee en deze schrandere dieren zorgen er in het park met hun hondenriemen voor dat de benen van hun baasjes verstrikt raken: boem, bam! Kus kus en de liefde tussen deze twee is onvermijdelijk.

Dit is honderd procent een supersentimentele ‘feelgood musical’. Ik citeer de zeer ervaren Carline Brouwer, die deze musical regisseerde: ‘met immens veel plezier aan deze feelgood musical gewerkt, waarin de liefde, onvoorwaardelijke trouw en samenwerking glorieus en vol humor winnen van het kwaad.’

Joey Schalker en Bente van den Brand – allebei ervaren musical- en komedie-acteurs – spelen de dalmatiërs Pongo en Ferdi ‘verblaffend goed’ – ik citeer deze woordspelling uit de musical. De twee zingen en acteren erg goed, terwijl ze de hondenpoppen zeer kundig bedienen. Het scheef kijken met de koppies, het kwispelen, het elkaar likken en heen en weer lopen is zeer levensecht. Dat geldt overigens ook voor andere acteurs die andere honden, katten en de puppy’s tot leven laten komen. De zeskoppige band speelt voortreffelijk en – ook belangrijk – alle teksten zijn loepzuiver te verstaan.

De teksten van de volwassen dalmatiërs Pongo en Perdi zijn totaal menselijk. Als hun baasjes elkaar kussen, zegt één van de honden met een scheef koppie: “Ga eens een keer een bips aflikken in plaats van elkaars gezicht”. En dan komt fashionista Cruelle de Vil met veel donder, bliksem en rood flitslicht in beeld. In het decor verschijnt huizenhoog het woord ‘EVIL’, terwijl de D links in het decor te zien is. Het is duidelijk: deze zelfbenoemde ‘dierenvriend tot op het bot’ is ‘evil’; kwaadaardig en zonder enig gevoel en geweten.

Vier Cruella’s

Cruella werd op de première gespeeld door ‘Cruella numero uno’: de gelauwerde musicalster Kim-Lian van der Meij die eind 2025 haar comeback maakte in Alex Klaasens meesterlijke musical Stoornis of my life. Voor die rol werd ze beloond met een musical award voor beste vrouwelijke hoofdrol in een kleine musical. Kim-Lian van der Meij bewijst ook in 101 Dalmatiërs hoe goed ze is. Ze heeft een glasheldere zangstem, een komische timing en ze danst goed. Bovendien ziet ze er prachtig uit met haar zwart-witte pruik(en) en haar prachtige kostuums.

Kim-Lian van der Meij en het ensemble (foto Danny Kaan)

De andere drie Cruella’s in deze productie zijn Anouk Maas, vanaf 15 januari 2027 Cystine Carreon en vanaf 23 december de betrekkelijk onbekende Tinne Oltmans (zie hierboven bij de dragende foto van dit artikel). Ik weet niet waarom MediaLane Theater koos om deze hoofdrol door vier actrices te laten vierdubbelen. Dat zijn wel veel actrices voor één rol; kwartet! Misschien omdat Kim-Lian van der Meij een groot deel van haar leven in Zweden woont en daar haar gezin heeft. In elk geval staat op de website vermeld wie de rol van Cruella de Vil speelt; tot 20 december Kim-Lian van der Meij of Anouk Maas, na de kerst in Gent Tinne Oltmans en pas na medio januari 2027 ook Cystine Carreon.

Kim-Lian van der Meij en links Pepijn van den Berg en Jip Bartels (foto Danny Kaan)

Danny Westerweel leverde een goed vertaling af, die wemelt van de woordspelingen. Ik noemde al ‘verblaffend goed’, de kat Toby zegt dat ‘jullie voor de kat z’n poes zitten te janken’ en een van de volwassen dalmatiërs verzucht: ‘Holy kwispel moly’. Westerweel kreeg eerder een musical nominatie voor zijn vertaling van Come from away en hij won de award voor de vertaling van Dear Evan Hansen. Hij wordt in het programmaboek aldus geciteerd: ‘mijn favoriete zin van de puppy’s die zingen is: zie ons nou zo zielig hier staan. Wij zijn toch veel te cute of dood te gaan’.

Touscka, vaste medewerker van Raad een lied (of niet)

Samir Hassan en Shanna Slaap te midden van veel Dalmatiër(puppy’s) (foto Danny Kaan)

Tja… al die kleine Dalmatiërpopjes zijn razend goed gedaan. Wanneer er uiteindelijke 101 puppy’s op het toneel verschijnen, zijn tientallen popjes gewoon kleine knuffels. Erg leuk. Ik moet wel denken aan twee andere ervaringen die ik met had honden; in mijn werk en op het toneel. Ten eerste een Uit & Thuis-voorpaginaverhaal dat ik in februari 1997 maakte voor Het Parool. Dat was naar aanleiding van de release van de liveaction-film 101 Dalmatians met Glenn Close als Cruella.

Nadat die was uitgekomen in Nederland, was er een explosieve aanvraag naar dalmatiërpuppy’s. Heel onverstandig, want dalmatiërs zijn niet alleen schattig, maar ook bewerkelijk en eigenzinnig, ze zijn vaak doof of zeer slechthorend, ze stelen als de raven en ze verharen enorm. Een vrouw, die ik in 1997 voor de krant sprak, had dertien dalmatiërs. Ze zei laconiek: ‘In feite ontharen ze maar één keer per jaar: van 1 januari tot en met 31 december.’

Ik herinner met nostalgie dat ik voor dit artikel in Het Parool bij Willy Walden en zijn vrouw Aase Rasmussen op bezoek was. Zij waren ooit de eigenaars van de bekendst dalmatiër van Nederland: Touschka, ‘vaste medewerker’ van de radioquiz Raad een lied (of niet). Ik schreef: “De inmiddels 91-jarige Walden – ooit de helft van het duo Snip en Snap – en zijn vrouw Aase misschien Touschka en ook hun vorige Dalmatiër Lykke (spreek uit op zijn Deens: ‘Lukke’) nog altijd. In de huiskamer prijkt een levensgrote stenen Dalmatiër, aan de wand hangen schilderijen van de honden en ze dragen nog altijd foto’s van Touschka en Lykke in hun portemonnee.” De destijds 75-jarige Aase Rasmussen zei: “Als ik over ze praat, krijg ik een klont in mijn keel”.

Woef Side Story

Ten tweede dacht ik terug aan de RO Theater-familievoorstelling Woef Side Story – those were the days… – van regisseur Pieter Kramer. In deze magistrale voorstelling, waarin een straathond en een mooie rashond voor elkaar vallen, werden de honden superieur ‘bediend’ door geweldige acteurs als Alex Klaasen, Hannah van Lunteren, Elise Schaap, Gijs Naber en Arjan Ederveen. Wat een genot was deze voorstelling die in 2012 in première ging en later werd hernomen.

Woef Side Story was niet alleen voor volwassenen bedoeld, maar vooral voor publiek vanaf acht jaar. Hetzelfde geldt voor 101 Dalmatiërs de musical. Bij de première zaten veel kinderen in de zaal. En dat terwijl sommige scènes in de musical best heel eng zijn. Bijvoorbeeld wanneer Cruella de hondjes en haar vijanden probeert de elektrocuteren. Daar komt flink wat geluidsgeweld aan te pas en fel licht. Bij het verlaten van de zaal zag ik dat één meisje – in haar mooiste jurkje – hartverscheurend zat te huilen. Els, de vriendin die ik had meegenomen en die al haar hele leven een van de grootste dierenvrienden van Amsterdam is, herkende de emoties van het meisje en zei: ‘Als ik deze voorstelling als kind had gezien, had ik ook zo moeten huilen’.

Anne-Roosje met premièreportier Ruub Petow (foto Els Goetheer)

Anneroosje op de rode loper (foto Edwin Swinkels)

101 Dalmatiërs de musical, gezien 1 november 2026 in het Nieuwe Luxor Rotterdam. Een productie van MediaLane Theater, gebaseerd op een theaterbewerking van Zinnie Harris en de originele roman van Dodie Smith, script Johnny McKnight, muziek Douglas Hodge, vertaling Danny Westerweel, met Kim-Lian van der Meij, Anouk Maas, Cystine Carreon of Tinne Oltmans als Cruella en verder Shanna Slaap en Samir Hassan, Bente van den Brand en Joey Schalker als poppenspelers, acteurs en zangers en verder o.a. Pepijn van den Berg, Jip Bartels, Niek van der Deijl (hij bedient de kat Tabby), Sven Blom, Tess van de Hoef, regie Carline Brouwer, choreografie Eline Vroon, poppenontwerp en advies Jimmy Grimes en Mikayla Teodoro, decor en poppenspelcoaching Joris van Veldhoven, kostuums Cocky van Huijkelom, muzikale supervisie Mark van den Beemt. Op tournee in Nederland en Vlaanderen tot en met 17 mei 2027 (waarvan 5, 7 en 8 november in het RAI Theater, van 25 t/m 28 februari 2027 weer in het Nieuwe Luxor Rotterdam en van 6 t/m 17 mei in het DeLaMar Amsterdam). Kaartverkoop en inlichtingen: www.101demusical.nl