Voor haar: een mooie avond Frans Halsema

 

Voor haar

Soy Kroon als Frans Halsema (foto Annemieke van der Togt)

Voor haar – zo heet de musical die Albert Verlinde produceerde over zanger, cabaretier, acteur, schrijver en componist Frans Halsema (1939-1984). Voor haar – zo heet ook een prachtig lied van Halsema en volgens menigeen een van de mooiste en meest melancholische liefdesliedjes in de Nederlandse taal. Wat een goed idee van Albert Verlinde om Frans Halsema te doen herleven. En wat een goed idee van schrijver Allard Blom om de musical te openen met Voor haar. Dit is een belangrijke musical, want het eerbetoon komt deze 42 jaar geleden overleden Amsterdammer ruimschoots toe.

Tegen het einde van de voorstelling zingt Soy Kroon, die Frans Halsema uitmuntend speelt, het lied Doodgaan. Op muziek van Frans Ehlhart en met een indringende tekst van Jan Boerstoel: ‘Je hebt wel mensen die de honderd halen/ En minder nog die daar ook blij mee zijn./ […..] Wat zegt het, mensen die de honderd halen/ In dit bestaan dat door de jaren heen/Steeds inniger met sterven raakt verweven./ Als steeds meer mensen die je van je leven/ Niet missen wilt, tóch doodgaan, een voor een./ Ik ken er godzijdank nog niet zoveel,/ maar hun getal groeit met de jaren aan./ En nu al zijn er van mijn eigen leeftijd/ Ik vraag me af hoe het met mij zal gaan’.

Heel mooi en ontroerend. En treurig in de wetenschap dat Frans Halsema niet ouder werd dan 44 jaar. Ik kende Doodgaan vooral van Adèle Bloemendaal en Hugo van Mondfrans. Ik wist niet dat Frans Halsema het begin jaren tachtig van de vorige eeuw zong in zijn ena laatste solovoorstelling Is die kruk vrij?; twee jaar voor zijn vroegtijdige dood. Verder klinken veel van zijn liedjes, waarvan sommige nog steeds op de radio worden gedraaid. Zoals Kees, Sandra (over een gescheiden vader die op zaterdag zijn dochtertje mag zien) en Vluchten kan niet meer, het duet dat hij begin jaren zeventig van de vorige eeuw zong met Jenny Arean in de musical En nu naar bed.

Een spoedcursus Frans Halsema

Voor haar

Soy Kroon als Frans Halsema en Teun Donders als Gerard Cox (foto Annemieke van der Togt)

Wie Frans Halsema al kende en hem beter wil leren kennen, kan zijn hart ophalen bij deze musical. Wie hem niet kent, kan hem dankzij deze musical leren kennen. Aan het begin van de voorstelling wordt de olifant in de kamer meteen benoemd: wie kent Frans Halsema? Soy Kroon stelt het publiek twee cruciale vragen, nadat hij Voor haar heeft gezongen: “Kent u dit nummer?” en “Kent u mij?” Nee, ik ben niet de schilder, zegt hij. Die heette Frans Hals. En nee nee, deze musical gaat ook niet over de burgemeester van Amsterdam: “Dat is een andere Halsema.” De musical is eigenlijk een spoedcursus Frans Halsema.

Soy Kroon speelt de hoofdrol bewonderenswaardig goed: naturel en sereen. Hij is continu op het toneel en zijn verder slechts nog vier acteurs. Veel heerlijke liedjes van Halsema komen voorbij, zoals Zondagmiddag Buitenveldert, Elke avond als de beeldbuis is gedoofd, het mooie liefdeslied Miriam (‘Zon op de gordijnen en Miriam wordt wakker’) en De vroeg grijze generatie (‘Waarom ben je zo vroeg grijs’).

De verhaallijn van scriptschrijver Allard Blom volgt zijn hele carrière. Vanaf 1961 bij Lurelei tot het ABC Cabaret van Wim Kan, zijn samenwerking met Gerard Cox en Adèle Bloemendaal in de voorstelling Met blijdschap geven wij kennis tot de musical En nu naar bed van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink, zijn samenwerking met Michel van der Plas en zijn solovoorstellingen. Gerard Cox is vanaf de eerste scène een rode draad. Teun Donders geeft als Cox telkens commentaar op het doen en laten van Halsema. Hij levert vlijmscherp commentaar over hoe hij zich telkens bedonderd voelde, wanneer Halsema de samenwerking met hem zomaar opzegde. En dat deed hij een paar keer. Teun Donders zegt als Gerard Cox treiterig dat hij zelf toch maar mooi 85 jaar werd, terwijl Halsema op zijn 44ste aan slokdarmkanker overleed.

Voor haar

Soy Kroon als Frans Halsema en het ensemble (foto Annemieke van der Togt)

Geen imitaties

Voor haar

Soy Kroon als Frans Halsema en Pleuni van der Meijden in duet in ‘Vluchten kan niet meer’ (

Het is erg goed is dat Donders Gerard Cox niet imiteert. Dat doet eigenlijk niemand in deze voorstelling. Soy Kroon imiteert Frans Halsema niet en de anderen imiteren niet Wim Kan, Michel van der Plas en Adèle Bloemendaal. Iris Bakker noemt Gerard Cox als Adèle alleen even met een herkenbaar timbre ‘Coksekontje’. Wonderlijk is dat Jenny Arean helemaal niet wordt genoemd, terwijl Soy Kroon en Pleuni van der Meijden wel Vluchten kan niet meer zingen. Kennelijk wilde ze niet genoemd worden.

Terwijl ze het duet zingen, kijken ze dromerig de zaal in en haar hoofd rust uiteindelijk op zijn schouder. Een bekend beeld uit de musical En nu naar bed. De twee eindigen het duet wel in een hartstochtelijke kus en het duidelijk dat de verhouding met deze zangeres bijdroeg tot het einde van zijn huwelijk.

Geen ja, geen nee en Raden maar

Voor haar

Soy Kroon als Frans Halsema en Teun Donders als Gerard Cox (foto Annemieke van der Togt)

Allard Blom schreef een goed script en het is bijzonder dat Michiel van Erp – vooral bekend als regisseur van films en series – de musical regisseerde. Grappig zijn de bekende sketches die Cox en Halsema samen speelden, zoals hun parodie op ‘Geen ja, geen nee’ en ‘Raden maar’. Het decor van Carla Janssen Höfelt is eenvoudig – met 24 stoeltjes die staan opgesteld alsof het theaterstoeltjes zijn – en de eenvoudige kostuums van Timo Arling zijn effectief. Iedereen draagt de hele voorstelling hetzelfde pak, alle vijf in verschillende kleuren. Colberts gaan soms uit, dan weer aan. Niks fancy, niks dat afleidt.

Noemenswaardig is dat Marijn Halsema, de enige zoon van Frans Halsema en de danseres Anke Cordess, adviezen gaf over het script. De 59-jarige Marijn Halsema woont op Curaçao, waar hij werkt in het vastgoedbeheer. Hij heeft nooit enige ambitie gehad om zelf op te treden en hij herinnert zijn vader zeker niet alleen als een melancholische, serieuze en romantische man. In een interview in Het Parool zei hij: “Frans was een lolbroek, een echte bon vivant die hield van plezier maken, feesten en lachen.”

‘Verdomme Kees’

Voor haar

Soy Kroon als Frans Halsema en Iris Bakker als zijn vrouw (foto Annemieke van der Togt)

Ik dacht terug aan die ene dag in 1981 dat ik Frans Halsema zelf meemaakte. Mijn moeder, de zangeres Jetty Paerl, was begin jarig tachtig van de vorige eeuw te gast bij Karel Prior in diens radioprogramma Kom ‘ns langs op Slot Zeist. Ze mocht een artiest uitnodigen om voor haar te zingen en ze koos Frans Halsema. Hij reed met mijn moeder en mij vanuit Amsterdam mee naar Zeist en ik herinner me een buitengewoon beminnelijke en grappige man.

Mijn moeder had gevraagd of hij Kees voor haar wilde zingen. Bijzonder, omdat mijn vader ook ‘Kees’ heette: Cees Bantzinger. Mijn vader leefde toen nog, maar de tekst kreeg toch extra lading: ‘Verdomme Kees, alweer een jaar vandaag/ dat jij begraven bent./ Gek toch hoe vlug dat went’.

Tegen het eind van de musical zegt Soy Kroon als Frans Halsema: “Al 42 jaar is op Zorgvlied mijn graf. Als u in de buurt bent, kom een keer langs”. Dat moet ik toch eens doen, uit bewondering voor deze bijzondere man. Ik bekeek thuis foto’s van zijn graf: een ruwe steen met louter zijn naam en – zo wordt in de voorstelling verteld – verder allemaal kleinere stenen, die Marijn Halsema altijd meebrengt van zijn reizen en die hij daar neerlegt wanneer hij het graf van zijn vader bezoekt. Het einde van de musical is mooi. Soy Kroon zingt opnieuw Voor haar, net als aan het begin van de voorstelling. De cirkel is rond. Zie voor de trailer: https://www.youtube.com/watch?v=DNy_5zq3UJM

Voor haar

Premièreportier Ruub Petow en A-R

Voor haar, gezien 11 oktober 2026 in het DeLaMar. Een productie van Albert Verlinde Theater, script Allard Blom, scriptadviezen Marijn Halsema, met Soy Kroon, Teun Donders, Iris Bakker, Zjon Smaal en Pleuni van der Meijden, muzikale supervisie Ad van Dijk, regie Michiel van Erp, decor Carla Janssen Höfelt en kostuums Timo Arling. De band bestaat uit Niel Foreman en Pim Kamp (musical director en toetsen), Rik van de Made en Martin Diaz (multi-blazers), Annelieke Marselje en Luna Hallenga (viool). Scènefoto’s Annemieke van der Togt. Op tournee tot en met 14 maart 2027 (eindigend weer in het DeLaMar in Amsterdam van 10 tot en met 14 maart). Zie voor inlichtingen en kaarten: www.voorhaardemusical.nl