The Little Big Things: een musical vol vervreemding

Totaalbeeld in de piste van Carré (foto Danny Kaan)

Theater Carré brengt met de Engelse musical The Little Big Things voor het tiende jaar in de zomer een buitenlandse, Engelstalige productie. Tien jaar geleden begon dat met de musical Pippin en daarna volgden blockbusters als Sunset Boulevard, The Book of Mormons en vorig jaar de fantastische productie Hadestown.

Een mooi initiatief onder leiding van Madeleine van der Zwaan, die sinds 2012 directeur is in Carré. Een kleine kanttekening: The Little Big Things – een eigen Carré-productie – wordt gebracht als een Broadway aan de Amstel-voorstelling. Klinkt goed, maar deze musical was twee jaar geleden te zien op de Londense West End en heeft niets te maken met Broadway. Maar dit ter zijde.

Ik was naar de eerste reguliere voorstelling van The Little Big Things na de première; op woensdag 1 juli. En meteen een spoiler alert: op woensdag en donderdag begint de voorstelling om 19.30 uur in plaats van 20.00 uur. Geen idee waarom. Ik kwam om half acht doodleuk aan in het theater, in de veronderstelling dat ik een half uur te vroeg was. Nee dus! Gelukkig zat ik net op tijd voor de eerste scène van de Britse musicalacteur Ben Larkin. Hij speelt een van de hoofdrollen en schreef in 2023 geschiedenis als de eerste hoofdrolspeler in een rolstoel in de Londense West End.

‘What a terrible idea for a show’

Ed Larkin als de man Henry Fraser (foto Danny Kaan)

Ben Larkin zegt meteen dat hij (ook) een spoiler alert heeft. Namelijk dat hij een personage speelt die op zijn zeventiende na een ongeluk een hoge dwarslaesie oploopt en vanaf zijn schouders verlamd raakt. Hij voegt er hoofdschuddend aan toe: ‘What a terrible idea for a show!’ Hij kijkt rond naar het publiek in Carré, waar de voorstelling in de piste wordt gespeeld en zegt tevreden: ‘I’ve got the best seat in the house!’ Het is een voorteken van de sfeer, waarin elk drama wordt benaderd met de nodige lichtvoetigheid (no pun intended) en positiviteit.

Ben Larkin speelt dezelfde rol die hij twee jaar geleden creëerde in het theater Soho Place in Londen. Zijn tegenspeler is de Nederlandse acteur Djavan van de Fliert, die zijn opleiding genoot in Londen aan Arts Educational Schools en die op West End speelde in onder meer Frozen, Les Misérables en My Fair Lady. In The Little Big Things maakt de jeugdige Djavan zijn Nederlandse debuut. En wát voor een debuut: een hoofdrol in Koninklijk Theater Carré. Lucky bastard!

Djavan van de Fliert als de jongen Henry Fraser en Ed Larkin als de man Henry Fraser (foto Danny Kaan)

Van rugbyspeler tot mondschilder

Djavan van de Fliert als de jongen Henry Fraser en Ed Larkin als de man Henry Fraser (foto Danny Kaan)

Heel bijzonder aan deze musical is dat Ben Larkin en Djavan van de Fliert samen in vrijwel identieke kleding de hoofdrol vertolken: Henry Fraser, het slachtoffer van de dwarslaesie en de schrijver van het boek The Little Big Things. Hij schreef het waar gebeurde verhaal over zijn leven: van de tijd waarin hij een toekomst voor zich had als talentvol rugyspeler tot het ongeluk en uiteindelijk zijn succesvolle carrière als ‘mondschilder’.

Er zitten ook toeschouwers achter de speelvloer. En de spelers komen van allerlei kanten rondom. Origineel en verrassend. Dat geldt ook voor het geweldige decor in de piste, ontworpen door Ruben Wijnstok. Soms – iets te vaak – stroomt er water uit het plafond rondom de oudere Henry Fraser. En tegen het eind van de show in groot formaat schilderijen van Fraser te zien. Bijvoorbeeld de kop van een struisvogel. En de kop van een giraffe.

De boodschap is buitengewoon positief en ook nogal clichématig: ‘paint out our tomorrow with the colours of today’. Henry Fraser junior is verrassend ‘inclusief’ gecast. Want Ben Larkin is blank en Djavan van de Fliert is zwart. Niks mis mee, maar toch verbazingwekkend. Vervreemdend eigenlijk. Want de toeschouwers moeten dit maar geloven en hé… dat doen we ook. Heel Brechtiaans. Verder heeft The Little Big Things een torenhoog ‘feel good’-gehalte. De boodschap luidt: van het ongeluk is Henry alleen maar beter geworden. Aan het eind van de musical zegt hij zelfs: ‘If I didn’t have the accident, I wouldn’t be here without it’.

Een ander boodschap is dat je gelukkig moet zijn met ‘de kleine grote dingen’ in het leven: ‘the little big things’. Om Saskia en Serge te citeren: ‘het zijn de kleine dingen die het doen, die het doen’. Een van de personages geeft Henry dit devies mee: ‘There is a whole world wating for you’. De Engelse tekst wordt overigens aan weerszijden van het toneel geprojecteerd. Net als bij Hadestown alleen in het Engels. Toch een gemiste kans dat de tekst niet wordt vertaald. Als je de Engelse taal niet machtig bent, heb je niets aan deze musical.

Meer acteurs met fysieke beperkingen

Joy Wielkens als de moeder van Henry en Tessa Jonge Poerink als Agnes (foto Danny Kaan)

Wonderlijk is dat er, afgezien van Ben Larkin, meer acteurs met fysieke beperkingen zijn gecast. De Nederlandse actrice Tessa Jonge Poerink heeft een groeistoornis, zoals dat officieel heet. Ze is superklein en haar personage is fysiotherapeut. In de originele versie zat Agnes, zoals ze in de musical heet, zelf ook in een rolstoel. Maar hier is dus gekozen voor deze ‘kleine’ vrouw.

Ze zegt in de voorstelling: ‘Disabled is not a swear word. The focus should be on what we can do. Not what we cannot do’. Ze speelt en zingt fantastisch. Ze studeerde in 2016 af aan de ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem en speelde sindsdien hoofdrollen in onder meer Trojan Wars bij Het Nationale Theater en bij gezelschappen als HNTJong, Oostpool, De Warme Winkel en de Toneelschuur.

Verder doen er drie acteurs mee die in een rolstoel zitten. Ze doen volwaardig mee in dansscènes; de choreografe Alice Sheppard zit zelf ook in een rolstoel. En dan is er Katie, het meisje op wie Henry verliefd is. Zij wordt gespeeld door Lucia Zemene, die een metalen beenprothese heeft. Deze actrice schijnt beter bekend te zijn als zangeres en songwriter ‘Lotsy’. Na haar studies neuropsychologie en muziek speelde ze in Love me by the hour van het mixed-abled theatergezelschap Speels Collectief. Allemaal niks mee, die acteurs met een beperking, maar ik vroeg me toch af – om Ischa Meijer te citeren – ‘why?’. De rode rozen worden wel erg rood geschilderd.

Applaus (eigen foto)

Liam Tobin vervangt Edwin Jonker

De moeder van Henry wordt gespeeld door de altijd voortreffelijke Joy Wielkens die in Hadestown ook een grote rol had die werd beloond met een Musical Award voor de beste vrouwelijke bijrol. De vader van Henry zou worden gespeeld door Edwin Jonker, die ook een Musical Award won voor zijn bijrol in Hadestown. Helaas liep Jonker vlak vóór de première een blessure op. Kan het symbolischer bij juist deze show? Zijn rol wordt overgenomen door de Engelse acteur Liam Tobin, die uiterlijk totaal niet lijkt op de knappe, charismatische Jonker. Maar alle lof voor deze man, die de rol dus opeens moest overnemen. Respect, respect, respect! Het zou kunnen dat Edwin Jonker woensdag 8 juli weer kan spelen, maar dat is nog niet zeker. De situatie wordt per dag bekeken.

Bijzonder is dat dit de eerste keer is dat Ola Mafaalani een musical regisseerde. Deze in Syrië geboren theatermaker was van 2009 tot 2016 directeur van het Noord Nederlandse Toneel en tot 2024 met Adelheid Roosen artistiek leider van Female Economy. In een interview zegt Mafaalani: ‘In mijn werk heeft muziek altijd een grote rol gespeeld, het geeft me nog meer vrijheid om een verhaal te vertellen, omdat zang, dans en tekst samenwerken. Er is nu geen een scène met alleen tekst, er zit altijd muziek, choreografie of een andere twist in.” En ze noemt het genre musical ‘een uitbarsting van energie op het podium’.

Nieuwe stoelen in Carré

Werk in uitvoering op leeg balkon in Carré (eigen foto)

Werk in uitvoering – nieuwe stoelen in Carré (eigen foto)

Opeens viel me op dat in Carré niemand op de zijbalkons en de galerij zit. Worden die plekken niet verkocht? Loopt de musical zo slecht? Nee, zo blijkt. De stoelen van de hoge zitplaatsen worden deze zomer vernieuwd. Mede daardoor – en ook doordat de ruimte boven de piste veel minder hoog is dan normaal – wordt Carré een intiem theater.

Er staat een merkwaardig geformuleerde aankondiging in de gang van de loge: ‘Deze zomer krijgt Carré nieuwe stoelen. Daarom ontbreken er tijdelijk enkele stoelen en ziet de zaal er anders uit dan u van ons gewend bent’. Een understatement van jewelste. Ik heb na afloop van de voorstelling de lift naar het balkon genomen en daar is te zien dat hier en op de galerij niet louter ‘enkele stoelen’ ontbreken. Alles is gewoon leeg. Nou ja, behalve de zittingen die op de gang zijn opgetast.Weer zo’n vervreemdende ervaring na een bijzondere theaterervaring en een buitengewoon merkwaardige, maar wel goede voorstelling. Zie voor de trailer: https://www.youtube.com/watch?v=kAF5XCdgRjw

Anne-Rose in de gang van Carré

Logo (eigen foto)

The Little Big Things, gezien 1 juli 2026 in Carré. Deze Carré-productie is alleen hier te zien (tot en met 2 augustus). Script Joe White naar de memoires van Henry Fraser, muziek en liedteksten Nick Butcher, regie Ola Mafaalani, choreografie Alice Sheppard in samenwerking met Chiara Re, muzikale leiding George Francis en Xander Vrienten, decor Ruben Wijnstok, Zyanya Keizer, met o.a. Ed Larkin en Djavan van de Fliert, Joy Wielkens en Liam Tobin (tijdelijk als vervanger van de momenteel geblesseerde Edwin Jonker), Tessa Jonge Poerink en Lucia – ‘Lotsy’ – Zemene. Scènefoto’s Danny Kaan. In Carré tot en met zondag 2 augustus (behalve maandag en dinsdag). Let op: de aanvangstijden verschillen nogal. Aanvang vrijdag 20.00 uur, zaterdag 15.00 en 20.00 uur, woensdag 14.00 en 19.30 uur en donderdag 19.30 uur. Inlichtingen en kaarten: www.carre.nl