Vlad & Veronika: Revelation is een openbaring

Soms maak je als theaterbezoeker een verrassing mee die tot tranen toe ontroert. Dat maakte ik zondag 22 februari mee in het DeLaMar Theater bij de première van de dansproductie Revelation. Door een Oekraïens danspaar, dat zich voor het gemak van de Nederlanders ‘Vlad & Veronika’ noemt. Maar ze heten voluit: Vladyslav Detiuchenko en Veronika Rakitina. De première vond plaats twee dagen voordat het vier jaar geleden is dat Rusland de Oekraïne aanviel. Die aanval begon vandaag vier jaar geleden: op 24 februari 2022 en het einde is nog lang niet in zicht.

door Anne-Rose Mater-Bantzinger

Vlad & Veronika met hun ‘Holland’s Got Talent’-award (fotograaf onbekend)

Vlad en Veronika, die ook in de liefde een stel zijn, wonnen vorig jaar Holland’s Got Talent, waarbij jurylid Dan Karaty zei dat hij nog nooit een modern danspaar had gezien dat op hem zoveel indruk maakte als Vlad en Veronika: ‘De manier waarop jullie bewegen is zo onorthodox, het is niet de manier waarop het op balletopleidingen wordt aangeleerd. Maar jullie doen het, jullie zijn uniek en speciaal’. Het gevolg van deze winst was dat zij met hun n’Era Dance Productions de voorstelling Revelation op poten wisten te zetten. De tournee duurt tot eind april 2026.

Deze twee dansers, die zelf verantwoordelijk zijn voor de choreografie, bewegen zo soepel en gracieus, zo vol drama en urgent – ik haat dat woord gewoonlijk – en zo pretentieloos dat je van begin tot eind geboeid op je stoel zit. In het eerste ballet, getiteld Everglow, kijken Vlad & Veronika terug op de eerste maanden na het begin van de oorlog. In het eerste toneelbeeld staan ze roerloos naast elkaar, beiden met een koffer. Ze zijn gevlucht en weten niet of ze hun huis en hun familie ooit nog zullen zien. Zo actueel en zo aangrijpend.

Hoopvol en vol liefde

De twee dansers delen emoties en herinneringen met het publiek door middel van poëtische bewegingen. Dat doen ze op aangrijpende muziek – eigenlijk meer een ‘geluidsontwerp’ – van hun landgenoot Yurii Shepeta. Soms zwelt het geluid dreigend aan, soms is het helemaal stil en soms hoor je de stemmen van Vlad en Veronika. Hoewel het duidelijk is hoezeer ze lijden onder wat er met hun land en hun landgenoten gebeurt, is het einde toch hoopvol en vol liefde. Met lichtjes die blijven schijnen. Het dansstuk heet niet zomaar Everglow. Vlad & Veronika dragen dit ballet op aan alle vluchtelingen die hun huizen moesten verlaten en die moeten doorstaan dat ze van geliefden, familie en vaderland zijn gescheiden. Ze willen de universele kracht van mededogen, moed en de menselijke geest benadrukken.

In het tweede ballet, getiteld My Orpheus, staat de vraag centraal wat een kunstenaar achterlaat. Het ballet wordt gedanst door Vlad en nog twee mannelijke dansers: Sander Los, Gregorio Dragoni. Choreograaf Vladyslav Detiuchenko liet zich inspireren door de mythe van Orpheus en Eurydice en de artistieke visie van de legendarische Franse schrijver en theatermaker Jean Cocteau. Cocteau maakte in 1950 de speelfilm Orphée, gebaseerd op zijn eigen toneelstuk uit 1926.

Hierin wordt een kunstenaar volledig verteerd door passie en obsessie voor zijn vak, voortdurend strevend naar het ideaal. Het is een reflectie op wat er van ons achterblijft, op de onsterfelijkheid die kunst kan schenken en op hoe een creatie zijn maker kan overleven. Het vierde ‘personage’ in My Orpheus is een metalen pop, die uit allemaal lossen stukken bestaat. Die pop wordt gaandeweg in elkaar gezet, uit elkaar gehaald en weer in elkaar gezet. Het is een verhaal over liefde, zelfontdekking en het verlangen om iets werkelijk betekenisvols na te laten aan de mensheid.

Hoopvol en vol liefde

Het motto van Vladyslav Detiuchenko en Veronika Rakitina is: ‘We maken kunst om de wereld een beetje beter te maken’. Het deed hun carrière uiteraard goed dat ze vorig jaar Holland’s Got Talent wonnen. Na de twee balletten in Revelation neemt Veronika het woord. Ze bedankt iedereen voor alle steun en vertelt dat ze ‘als geschenk’ nog het duet dansen waar ze Holland’s Got Talent mee wonnen. Dat is mooi en even gracieus als tijdens die wedstrijd.

Voordat de oorlog uitbrak, was Vladyslav Detiuchenko in de Oekraïne al jaren solist bij het Kyiv Modern Ballet. Veronika Rakitina danste bij dit gezelschap een hoofdrol in Revival, een modern dansstuk van ‘Vladyslav’. Het betekende het begin van hun samenwerking en de liefde voor elkaar. Samen richtte ze in 2016 in Kyiv n’Era Dance Productions, met het doel om Oekraïense hedendaagse dans wereldwijd te promoten. Na het uitbreken van de oorlog in 2022 vluchtten de twee naar Nederland, waar ze gingen werken bij The United Ukrainian Ballet in Den Haag.

A-R bij het campagnebeeld van ‘Revelation’ op de première

In 2023 deden Vlad en Veronika mee aan de Oekraïne Galavoorstelling in Carré, die was georganiseerd door Igone de Jongh. Het thema van dit gala was ‘doorzettingsvermogen’. In 2024 werd het duo genomineerd voor de Piket Kunstprijzen vanwege hun aandeel aan het culturele leven in Den Haag. Een jaar geleden ging bij The United Ukrainian Ballet al Everglow van Vlad & Veronika in première. Hun eigen productiehuis n’Era Dance Productions werd vorig jaar nieuw leven ingeblazen, met de serie voorstellingen Revelation als gevolg. Zeer de moeite waard. Er zijn vandaag, 24 februari, helaas nog geen scènefoto’s. Op de website www.nera-dance.nl zijn wel fragmenten van de balletten te zien.

Revelation, gezien 22 februari in het DeLaMar in Amsterdam. Dansers Vladyslav Detiuchenko (tevens choreografie), Veronika Rakitina, Sander Los en Gregorio Dragoni. Deze productie van n’Era Dance Productions in samenwerking met Senf Theater is op tournee tot en met 30 april en volgend seizoen ook nog 7 en 8 oktober, 7 en 27 november. Zie voor meer informatie, trailers van de balletten en kaarten: www.nera-dance.nl