{"id":5486,"date":"2024-02-17T15:19:36","date_gmt":"2024-02-17T14:19:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tipvanannerose.nl\/?p=5486"},"modified":"2024-02-17T17:47:00","modified_gmt":"2024-02-17T16:47:00","slug":"frans-hals-in-het-rijksmuseum-geef-mij-maar-frans-hals","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tipvanannerose.nl\/?p=5486","title":{"rendered":"Frans Hals in het Rijksmuseum Geef mij maar Frans Hals"},"content":{"rendered":"

Geef mij maar Frans Hals!<\/span><\/h1>\n
\"Frans<\/a>

Selfie van A-R met 3 De vrolijke drinker circa 1624-1628 (Guildhall Art Gallery in Londen)<\/p><\/div>\n

\"Frans<\/a>

A-R bewondert De lachende cavalier, 1624 (The Wallace Collection, Londen)<\/p><\/div>\n

D<\/span><\/span><\/span>e s<\/span><\/span><\/span>t<\/span><\/span><\/span>reken van Frans Hals<\/i><\/span><\/span><\/span>, zo heet de expositie die tot 6 juni 2024 in de Philipsvleugel van het Rijksmuseum te zien is. En man o man, wat zijn die streken ontzettend goed. Echt indrukwekkend. Er hangen maar liefst 48 schilderijen van de circa 220 doeken die van deze zeventiende-eeuwse grootmeester bekend zijn. <\/span><\/span><\/span>Het zijn allemaal portretten van zeer uiteenlopende mensen die allemaal in het kenmerkende Frans Hals-handschrift zijn geschilderd: met losse penseelstreken, met aandacht voor het moment \u2013 lang voordat de fotografie werd uitgevonden \u2013 en met de suggestie van beweging. En met veel gevoel; gevoel voor details en gevoel voor menselijke emoties, zoals lachen, proosten en pronken. Een bezoek aan deze expositie is een wonderbaarlijke ervaring. Het is een jaar geleden dat het Rijksmuseum waanzinnig scoorde met Johannes Vermeer, maar geef mij maar Frans Hals, die <\/span><\/span><\/span>in mijn ogen<\/span><\/span><\/span> mooier, minder glad en daardoor spannender dan Vermeer. En die staat op \u00e9\u00e9n lijn staat met de nog altijd onovertroffen Rembrandt van Rijn. <\/span><\/span><\/span>Ik voeg bij dit stuk op mijn website heel veel afbeeldingen toe. Die laten zien waarom ik zo enthousiast ben. In feite zijn woorden van minder belang.<\/p>\n

\"Frans<\/a>

Fragment van Catharina Hooft en haar min, 1619-1620 (collectie Staatliche Museen zu Berlin)<\/p><\/div>\n

Drie tijdgenoten, min of meer<\/h3>\n
\"Frans<\/a>

Het glas van een drinkende jongen circa 1630 (Collectie Sch\u00f6sser, Garten und Kunstsammlungen Mecklenburg Vorpommern Schwerin)<\/p><\/div>\n

\"Frans<\/a>

Detail van een glas dat omhoog wordt gehouden circa 1624-1628 (Guildhall Art Gallery in Londen)<\/p><\/div>\n

Frans Hals, <\/span><\/span><\/span>Rembrandt van Rijn en Johannes Vermeer waren min of meer tijdgenoten, hoewel Hals decennia eerder werd geboren dan Rembrandt en Vermeer. Frans Hals werd in 1582 of 1583 \u2013 <\/span><\/span><\/span>welk jaar precies <\/span><\/span><\/span>is niet bekend \u2013 geboren in Antwerpen. In 1585 veroverden de Spanjaarden \u2013 onder de hertog van Parma \u2013 Antwerpen. Voorwaarde voor de overgave was dat degenen, die dat wilden, de stad mochten verlaten. Vader Hals en het hele gezin maakten daar gebruik van en vluchtten naar Haarlem. Hierdoor geldt Frans Hals als een Haarlemmer schilder. <\/span><\/span>Rembrandt werd in 1606 geboren, toen Frans Hals 21 jaar was. Johannes Vermeer kwam nog eens 26 jaar na de geboorte van Rembrandt ter wereld. Het is niet bekend of de drie elkaar ooit hebben ontmoet, maar ze waren wel alle drie bekende schilders. <\/span><\/span><\/span>Er is over Frans Hals hoe dan ook vrij weinig bekend, behalve dat hij <\/span><\/span><\/span>in Haarlem in zijn tijd een bekend en geliefde portretschilder was, dat hij twee keer trouwde, vijftien kinderen heeft laten dopen en dat hij er waarschijnlijk een uitbundige levensstijl op nahield.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

De zeventiende-eeuwse schilder Matthias Scheits noemde Frans Hals \u2018lustich van leven\u2019 en de kunstschilder Arnold Houbraken beweerde omstreeks 1720 enigszins malicieus dat hij dagelijks gedronken zou hebben. <\/span><\/span><\/span>Houbraken schreef dat Hals \u2018gemeenlyk allen avond tot de keel toe vol met drank\u2019 zou zijn geweest.<\/span><\/span><\/span> Hiervoor ontbreekt echter het bewijs en eigenlijk zou men kunnen beweren dat het in tegenspraak is met de algemene waardering die hij onder zijn opdrachtgevers oogstte. Die opdrachtgevers waren zeker niet de minste: de gegoede burgerij, gilde- en schuttersverenigingen en zelfs de meest prominente patrici\u00ebrs van de stad Haarlem.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"Frans<\/a>

Portret van een stel, waarschijnlijk Isaac Abrahamsz Massa en Beatrix van der Laen circa 1622 (Collectie Rijksmuseum Amsterdam)<\/p><\/div>\n

Een meester van de lach<\/h3>\n
\"Frans<\/a>

Jonge vrouw (La Bohe\u0301mienne), circa 1632, collectie het Louvre in Parijs)<\/p><\/div>\n

\"Frans<\/a>

Portret van Malle Babbe circa 1640 (Staatliche Museen zu Berlin)<\/p><\/div>\n

In de achttiende eeuw genoot het werk van Hals weinig waardering, maar in de negentiende eeuw werd hij herontdekt door de impressionisten<\/span><\/span><\/span>, die vooral door zijn eigenzinnige, zwierige en losse penseelvoering en intieme, raadselachtige dramatiek werden getroffen. <\/span><\/span><\/span>Het schijnt dat Vincent van Gogh ooit over hem schreef: \u201cHoe kan het dat Frans Hals 27 kleuren zwart kon schilderen?\u201d Hals geldt ook als de eerste colorist en het is logisch dat de losse toets de impressionisten aansprak. De snelle toets suggereert snelheid en beweging. Hij speelt als het ware met de illusie van beweging.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Frans Hals geldt ook als een meester van de lach. Hij wist als weinig andere kunstenaars op een geloofwaardige manier lachende mensen te portretteren. En dat deed hij zonder dat de uitdrukking op hun gezicht een grimas werd. <\/span><\/span><\/span>En zonder dat het lachen een soort \u2018huilen\u2019 werd. Hij was hiermee een baanbrekende kunstenaar, want het was in de zeventiende eeuw niet gebruikelijk om mensen lachend af te beelden. Al helemaal niet met een ontbloot gebit.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"Frans<\/a>

Het hoofd van een lachend vissersjongen circa 1630 (particuliere collectie)<\/p><\/div>\n

\"Frans<\/a>

Selfie met het portret van de jonge vrouw (La Bohe\u0301mienne), circa 1632, collectie het Louvre in Parijs)<\/p><\/div>\n

In het Rijksmuseum hangen schitterende doeken van lachende mensen, zoals een jonge vrouw die uitdagend naar iemasnd buiten beeld kijkt en een schalkse glimlach tevoorschijn tovert. De glimlach is bijna nog wulpser dan haar wulpse decollet\u00e9. <\/span><\/span><\/span>Toen Lennaert Nijgh voor Boudewijn de Groot het lied over Malle Babbe schreef, schijnt hij te hebben gedacht dat dit wulpse wezen Malle Babbe was. In werkelijkheid was Malle Babbe een oude, geestelijk gehandicapte vrouw die met een grimas is afgebeeld. Ook schitterend is een lachende vissersjongen met een miserabel gebit. Op dit doek, dat afkomstig is uit een particuliere collectie (!), is links op de achtergrond een prachtig tafereeltje te zien van een aantal mensen die in de verte bij elkaar staan. En d<\/span><\/span><\/span>an is er nog het prachtige lachende jongetje, dat gewoonlijk in het Mauritshuis hangt. Ook machtig mooi is de lachende jongen met een fluit, de vrolijk kijkende jongen met in de ene hand een luit en de andere hand een glas.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

De lachende cavalier is voor het eerst in ruim anderhalve eeuw ‘weer thuis’<\/h3>\n

En dan is er nog het topstuk De lachende cavalier,<\/em> dat hier hangt doordat The Wallace Collection in Londen het doek bij hoge uitzondering uitleende. Dit is een van de bekendste schilderijen van Frans Hals, <\/span><\/span><\/span>gemaakt in 1624. Dat is dus precies vier eeuwen geleden. H<\/span><\/span><\/span>et is voor het eerst dat The Wallace Collection het uitleent en het is voor het eerst sinds 1870 dat het doek terug is in Nederland. Alleen al De lachende cavalier<\/em>, die in zijn prachtig borduurde kledij en met zijn hand stoer in de zij poseert, is een bezoek aan het Rijksmuseum de moeite meer dan waard.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"Frans<\/a>

A-R poseert voor De lachende cavalier, 1624 (The Wallace Collection, Londen)<\/p><\/div>\n\n\t\t