{"id":3970,"date":"2022-11-06T21:17:32","date_gmt":"2022-11-06T20:17:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tipvanannerose.nl\/?p=3970"},"modified":"2022-11-08T22:28:14","modified_gmt":"2022-11-08T21:28:14","slug":"antigone-tijdloos-en-maatwerk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tipvanannerose.nl\/?p=3970","title":{"rendered":"Antigone tijdloos en maatwerk"},"content":{"rendered":"
\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Antigone, Greta Thunberg en Poetin\u00a0<\/span><\/h1>\n
\"Antigone\"<\/a>

Julien Croiset, Felix Burleson en Marguerite de Brauw (foto Marieke Timp)<\/p><\/div>\n

Regisseur en theatermaker Agaath Witteman richtte in mei 2021 de stichting Studio Antigone op. Dat was een maand na haar 79ste verjaardag. Sommige mensen zijn nu eenmaal zo bezield en leeftijdloos dat ze doorgaan waar anderen allang van hun \u2018ouwe dag\u2019 genieten. Ze is, wat dat betreft, net zo gepassioneerd met haar vak bezig als haar inmiddels 87-jarige echtgenoot Hans Croiset.<\/span><\/p>\n

In de eerste productie van Studio Antigone speelt hun zoon Julien Croiset de machthebber Kreon in de Griekse tragedie Antigone. De andere rollen worden vertolkt door Marguerite de Brauw, die de titelrol speelt, Felix Burleson, Tim van den Heuvel en er is een belangrijke rol weggelegd voor Henri Overduin als zanger, muzikant, alsmede componist van de koorzangen en repetitor. Er is nog slechts een aantal voorstellingen, met op vrijdag 28 november een extra voorstelling in het Betty Asfalt Complex in Amsterdam.
\n<\/span><\/p>\n<\/div>\n

Oud en stoffig? Nee: levendig en opwindend!<\/span><\/h3>\n
\n
\"Antigone\"<\/a>

Marguerite de Brauw (foto Marieke Timp)<\/p><\/div>\n

Deze Griekse tragedie van Sofokles, die dateert uit de vijfde eeuw v\u00f3\u00f3r Christus, lag Agaath Witteman altijd al na aan het hart. In een toelichting schrijft ze: \u201cAntigone<\/em> is actueel, heeft dramatische kracht en spelpotentie. Het is echt onzin om te zeggen dat een Griekse tragedie oud en stoffig is. Voor ons publiek, jong tot en met oud en zo divers als maar kan, maken we er een levendige, soms zelfs komische en opwindende, maar altijd waarachtige voorstelling van. Antigone<\/em> zou vandaag geschreven kunnen zijn.\u201d Antigon<\/em>e is een spannend verhaal over een jonge vrouw uit een verdoemd <\/span>geslacht. Haar vader Oidipous trouwde met zijn eigen moeder; zij kregen vier kinderen waarvan Antigone er een is. Het draait allemaal om het feit dat Antigone haar broer wil begraven tegen de wil van de nieuwe man op de troon Kreon. De reden? Die broer vocht in de oorlog aan de verkeerde kant. Kreon dreigt Antigone zelfs met de hongerdood als hij zijn zin niet krijgt.”<\/span><\/p>\n<\/div>\n

“Durf jij Greta Thunberg te zijn?”<\/span><\/h3>\n
\n
\"Antigone\"<\/a>

Sc\u00e8nefoto (foto Marieke Timp)<\/p><\/div>\n

De voorstelling legt een wereld bloot van lang geleden, maar een wereld die verrassend veel op de onze lijkt. Ook bij ons kan het zomaar gebeuren dat je tegenover de overheid komt te staan, ook hier maken we dagelijks het drama mee van een dictator aan onze grenzen die net zolang blijft moorden tot hij krijgt wat hij hebben wil. Uit het verbod om te begraven vloeien actuele thema’s voort: de eenling tegenover de overheid, familiewaarden tegenover het staatsbelang, democratie tegenover tirannie. Maar ook prangende vragen: wat doe je om je macht te behouden? Je tegenstander doden, zelfs als hij of zij familie van je is? Hoever ga jij als burger om je ideaal te verwezenlijken? Desnoods sterven voor je ideaal? Agaath Witteman haalt een actuele vergelijking aan: \u201cDurf jij Greta Thunberg te zijn?\u201d<\/span><\/p>\n<\/div>\n

Het publiek wordt deel van het koor<\/h3>\n
\n
\"Antigone\"<\/a>

Marguerite de Brauw (foto Marieke Timp)<\/p><\/div>\n

De koorzang is in deze productie zeer belangrijk. Witteman licht toe: \u201cJuist becommentari\u00ebren van de handeling, zoals het koor doet, zet het publiek aan tot meedenken. Zo wordt elke toeschouwer zelf een deel van het Koor. Zo vertellen de spelers en toeschouwers samen het verhaal.” De vier acteurs spelen menig dubbelrol en opereren vooral sterk als koorleden. De toeschouwers worden veelvuldig rechtstreeks toegesproken, er wordt een beroep gedaan op ons geweten, onze verantwoordelijkheid als toeschouwer. Dat is confronterend op een spannende manier. De Surinaamse acteur Felix Burleson imponeert als de blinde ziener Tereisias, Marguerite de Brauw is ontroerend en bijna beangstigend in haar wanhoopskreten: \u201cGoden, waar zijn jullie? H\u00f3ren jullie mij\u201d. Julien Croiset doet in zijn intonatie soms denken aan zijn oude vader die zich in Leiden tussen de toeschouwers bevond. Het muzikale anker is Henri Overduin, die musiceert en meezingt.
\n<\/span><\/p>\n

\"Antigone\"<\/a>

De Egyptische tempel in het Museum voor Oudheden in Leiden (foto Jaap Augustinus)<\/p><\/div>\n

De Tempel van Taffeh<\/span><\/h3>\n

Ik had het voorrecht om deze voorstelling op 3 november 2022 te zien in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Met als decor de Egyptische poort \u2013 \u2018de Tempel van Taffeh\u2019 \u2013 die altijd staat opgesteld in de entreezaal van het museum. <\/span>Deze tempel is tweeduizend jaar oud, terwijl het stuk van Sofokles een paar eeuwen eerder is geschreven. Een kniesoor die daarop het.<\/span><\/p>\n

Wat was het een geweldige ervaring om dit stuk eenmalig te zien tegen de achtergrond van deze tempel. Wat jammer dat deze tempel niet van piepschuim is en gewoon voor de volgende voorstellingen kan worden ingeladen en weer elders worden opgebouwd. <\/span>De andere voorstellingen zijn in kleinere theaters of in bijvoorbeeld de kleine zaal van De Meervaart, ‘Het Paradijs’ op zolder van de Koninklijke Schouwburg in Den Haag, het Betty Asfalt Complex in Amsterdam of \u2018Onder de Hanenbalken\u2019 boven restaurant De Eendracht in Abcoude. Dan spelen de acteurs tegen een achterdoek en decorstukken van Herbert Janse in plaats van tegen het decor van een echte tempel. Maar ook dan zal deze productie zeker goed uit de verf komen, want het gebodene is spannend en beklemmend genoeg.
\n<\/span><\/p>\n

Vrij naar Louis van Gaal, Wilders, Rutte en Mulisch<\/h3>\n<\/div>\n
Julien <\/span>Croiset maakt grote indruk als Kreon, de nieuwe machthebber van de Griekse stad Thebe. Hij oreert, geheel in het zwart gehuld, als een tijdloze Poetin dat hij het recht geheel aan zijn kant heeft: \u201cWie tegen Thebe is, is tegen mij!\u201d En: \u201cFamilierechten zijn alleen mogelijk als ze het algemeen belang niet schade\u201d. Agaath Witteman heeft de vertaling uit 1972 van P\u00e9 Hazewinkels en Johan Boonen dusdanig bewerkt dat sommige stukken tekst verrassend amusant zijn. Bijvoorbeeld zoals Kreon reageert op tegenspraak: \u201cBen ik hier nou zo slim of ben jij zo dom?\u201d (vrij naar Louis van Gaal) of de volgende dialoog: \u201cDoe effe normaal!\u201d \u2013 \u201cDoe zelf effe normaal!: (vrij naar Geert Wilders en Mark Rutte). Kreons grootste tegenstander is Antigone, vol wanhoop en temperament gespeeld door Marguerite de Brauw. Zij beroept zich op de goden om de eervolle begrafenis alsnog af te dwingen. Dat ze tegen het verbod van Kreon zand over het lijk van haar broer uitspreidt, betekent haar doodvonnis. Kreon verbant haar \u2018naar een stenen bruidsbed\u2019 (vrij naar Harry Mulisch): een grafkelder waar ze zal versterven.<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n\n\t\t