{"id":3634,"date":"2022-02-21T11:48:33","date_gmt":"2022-02-21T10:48:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tipvanannerose.nl\/?p=3634"},"modified":"2022-02-21T13:52:34","modified_gmt":"2022-02-21T12:52:34","slug":"het-jarige-mauritshuis-staat-in-volle-bloei","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.tipvanannerose.nl\/?p=3634","title":{"rendered":"Het jarige Mauritshuis staat in volle bloei"},"content":{"rendered":"

Het jarige Mauritshuis zegt het met bloemen<\/span><\/h1>\n
\"In<\/a>

Jan Davidsz de Heem, Vaas met bloemen (fragment), circa 1670, doek, 74,2 x 52,6 cm., Mauritshuis<\/p><\/div>\n

In volle bloei, dat staat het Mauritshuis in Den Haag <\/span><\/span>ter ere <\/span><\/span>van het tweehonderdjarig bestaan. <\/span><\/span>In januari 1822 opende het <\/span><\/span>voormalige stadspaleis, in de zeventiende eeuw gebouwd voor prins Johan Maurits van Nassau-Siegen, als museum zijn deuren opende voor het publiek. Dit <\/span><\/span>gebeurde mede op initiatief van <\/span><\/span>koning Willem I om de koninklijke <\/span><\/span>kunst<\/span><\/span>collectie te huisvesten en tentoon te stellen. De expositie<\/span><\/span> In Volle Bloei<\/span><\/span><\/em> staat in het teken van de mooiste bloemstillevens, botanie en vrouwelijke schilders uit de periode van 1600 tot 1725.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

Bloemwatervallen<\/h3>\n
\"In<\/a>

A-R met Jan van Zanen, burgemeester van Den Haag<\/p><\/div>\n

De expositie werd <\/span>op <\/span>de binnenplaats v\u00f3\u00f3r het museum geopend door Jan van Zanen, burgemeester van Den Haag, getooid met een \u2018Meisje met de parel\u2019-mondkapje. De opening vond buiten plaats om aandacht te vestigen op de gevel van het gebouw, die het hele jaar wordt versierd met bloemen: <\/span>twee kleurrijke bloemwatervallen <\/span><\/span>en 24 bloembakken<\/span>. Het Mauritshuis trakteert bezoekers tot 6 juni op een bonte verzameling van geschilderde en getekende boeketten. <\/span>De ge\u00ebxposeerde werken zijn veelal gemaakt door <\/span>vrouweljke kunstenaars, zoals Rachel Ruysch, Anna Ruysch, Judith Leyster, Michaelina Wautier <\/span>en <\/span>Klara Peeters.<\/span><\/span><\/p>\n

\"In<\/a>

Anna Ruysch, Bosgrond met bloemen (1685-1687), doek, 48 x 36 cm., particuliere collectie<\/p><\/div>\n

Rachel Ruysch, die leefde van 1664 tot 1750 (!), maakte tot haar 85ste bloemstillevens. Van haar zijn maar liefst 150 schilderijen bekend. Het Mauritshuis besteedt ook aandacht aan botanische tekeningen en natuurwetenschappelijke publicaties van kunstenares en botanisch onderzoeker <\/span>Maria Sybilla Merian <\/span>(1647-1717)<\/span>. <\/span>Ze maakte veel buitengewoon gedetailleerde tekeningen van exotische bloemen, vlinders en andere insecten in hun natuurlijke leefomgeving.<\/span><\/span><\/p>\n

Een feest van kleur<\/h3>\n
\"In<\/a>

Joris Hoefnagel, Vaas met rozen, kweepeer, vlinders en insecten, opgedragen aan Johan Radermacher, 1589, Opschrift (in het Latijn) ‘Vriendschap is meer dan de bloem die slechts in volle bloei bekoorlijk is’, papier op paneel, 118 x 163 cm., Zeeuws Museum, Middelburg<\/p><\/div>\n

Het <\/span>genre <\/span>maakte van circa 1600 tot circa 1730 een bijzondere ontwikkeling door: van onmogelijke fantasieboeketten en gedurfde constructies naar weelderige spektakelstukken. Altijd decoratief, adembenemend gedetailleerd en een feest van kleur en met veel insecten. Dit genre ontstond dankzij de toenemende belangstelling voor het verzamelen en onderzoeken van exotische bloemen en planten. De Hortus Botanicus in Leiden was in 1594 gesticht \u2013 de eerste in Nederland \u2013 en steeds meer mensen gingen zich bezig houden met het wetenschappelijk bestuderen van flora en fauna.<\/span><\/span><\/p>\n

Fantasieboeketten<\/h3>\n
\"In<\/a>

Ambrosius Bosschaert, Vaas met bloemen in een venster, c.1618. Paneel, 64 x 46 cm. Mauritshuis.<\/p><\/div>\n

De eerste schilder die zich exclusief op het bloemstilleven toelegde, was A<\/span><\/span>m<\/span><\/span>brosius Bosschaert <\/span><\/span>(<\/span><\/span>1573<\/span><\/span>–<\/span><\/span>1621). Omstreeks 1618 schilderde hij een enorm boeket dat in een nis staat (<\/span><\/span>Vaas met bloemen in een venster<\/span><\/span><\/em>). Elke bloem is precies naar het leven weergegeven, maar de dertig verschillende bloemen hebben nooit allemaal tegelijkertijd gebloeid. Het boeket is <\/span><\/span>in zijn geheel <\/span><\/span>ook gefantaseerd: alle bloemen zitten aan de voorkant waardoor het in werkelijkheid meteen zou omvallen. Bovendien zou de bovenste bloem een onmogelijk lange steel moeten hebben om boven de rest uit te komen.<\/span><\/span><\/p>\n

Hoe zeldzamer, hoe beter<\/h3>\n
\"In<\/a>

Hans Bollongier, Stilleven met bloemen, 1639. Paneel, 68 x 54,5 cm. Rijksmuseum, Amsterdam<\/p><\/div>\n

De meeste schilders maakten <\/span><\/span>in de eerste drie decennia van de zeventiende eeuw<\/span><\/span> gedetailleerde fantasieboeketten waarin aan elke bloem de uiterste zorg was besteed. <\/span><\/span>H<\/span><\/span>oe meer soorten en hoe zeldzamer, hoe beter. Na 1630 veranderde deze stijl. Boeketten werden minder frontaal en minder symmetrisch van opzet. Het werd steeds belangrijker gevonden dat het er allemaal uitzag alsof het naar de werkelijkheid was geschilderd. Hans Bollongier (<\/span><\/span>circa 1600-1645) <\/span><\/span>schilderde in 1639 een wat ‘rommeliger’ boeket dan zijn voorgangers (<\/span><\/span>Stilleven met bloemen<\/span><\/span><\/em>, Rijksmuseum). Minder frontaal, minder symmetrie. De achterste bloemen staan minder in het licht waardoor het werk meer dieptewerking krijgt.<\/span><\/span><\/p>\n

Bloemstilleven met horloge<\/h3>\n
\"In<\/a>

Willem van Aelst, Bloemstilleven met horloge, 1663. Doek, 62,5 x 49 cm. Mauritshuis.<\/p><\/div>\n

Bij Rachel Ruysch <\/span><\/span>(<\/span><\/span>1664<\/span><\/span>–<\/span><\/span>1750<\/span><\/span>)<\/span><\/span>, <\/span><\/span>een <\/span><\/span>van de succesvolle vrouwelijke schilders in dit genre, vinden we in 1700 een bescheidener boeket dat opmerkelijk genoeg al aan het verwelken is. Ruysch heeft zelfs \u00e9\u00e9n bloem al afgeknipt op het schilderij. Bloemen en hun korte levensduur stonden symbool voor de tijdelijkheid van het leven zelf. De symboliek van vergankelijkheid speelde in dit genre een grote rol, zoals in het doek <\/span><\/span>Bloemstilleven met horloge<\/i><\/span><\/span> uit 1663, geschilderd door Willem van Aelst (<\/span><\/span>1627-1683).<\/span><\/span><\/p>\n

Vuurwerk in vazen<\/h3>\n
\"In<\/a>

Jan Davidsz de Heem, Vaas met bloemen, circa 1670, doek, 74,2 x 52,6 cm., Mauritshuis<\/p><\/div>\n

In de tweede helft van de zeventiende eeuw kreeg het bloemstilleven een <\/span><\/span>upgrade<\/span><\/span><\/em>, met ‘ontploffende’ boeketten als gevolg. De tulp, akelei en kievitsbloem kregen gezelschap van bijzondere soorten als provenceroos, sneeuwbal en slaapbol. <\/span><\/span>Jan Davidsz de Heem <\/span><\/span>(1606-1683\/1684)<\/span><\/span> maakte ware spektakelstukken van <\/span><\/span>zijn <\/span><\/span>bloemstillevens. Alles moest visueel verleiden: verstopte bloemen, overal kleine kruipbeestjes, schitterende lichteffecten, heel veel kleuren en mooie vazen. <\/span><\/span>Zoals te zien op zijn doek <\/span><\/span>Vaas met bloemen<\/span><\/span><\/em>. <\/span><\/span>Ook in de werken van Abraham Mignon <\/span><\/span>(<\/span><\/span>1640<\/span><\/span>–<\/span><\/span>1679), kan het niet op, <\/span><\/span>zoals te zien op zijn doeken <\/span><\/span>Bloemen in een glazen vaas en Bloemen in een metalen vaas.<\/span><\/span><\/em> Rond 1700 nam het vuurwerk in de vazen iets af en keerden de schilders terug naar een wat rustiger bloembeeld.<\/span><\/span><\/p>\n\n\t\t