Het roze levensverhaal van Rob Goudeketting

Rob Goudeketting met over-the-top make-up en pruik als zijn alter-ego Sally Bowles

Ouwe koeien uit de sloot, zo heet het ‘levensboek’ over Rob Goudeketting, bij menigeen uit de gay scene van vroeger beter bekend als Sally Bowles. Herman ter Balkt schreef het boek onlangs voor IHLIA LGBTI Heritage in de serie ‘Roze Levensverhalen’. Er liggen twee exemplaren ter inzage op IHLIA-afdeling van de Centrale OBA. Verder kan iedereen kosteloos dit vermakelijke en historisch interessante boek van ruim zestig pagina’s lezen en bekijken op https://ihlia.nl/verhalen/roze-levensverhalen/ of op de site die Rob Goudeketing heeft gemaakt en die hij verder aan het ontwikkelen is: www.sallybowlestalkshows.nl/over

door Anne-Rose Mater-Bantzinger

Wie Rob Goudeketting (78) een beetje kent, weet dat hij alles weet over musicals en entertainment. In binnen- en buitenland. Ik ken hem zelf al jaren, dus ik noem hem in dit stuk bij de voornaam. Zijn woning in Zuidoost is een schatkamer vol boeken over theater en sterren, tienduizenden cd’s en dvd’s, affiches en nog veel veel meer. Hij heeft ook veel bootleg-versies van musicals. Wat niet, eigenlijk? Hij kent iedereen en was bevriend met Willem Nijholt, de beroemde Canadese ‘female impersonator’ Craig Russell en wie bij Rob Goudeketting naar de wc gaat, ziet daar een handtekening van Liza Minnelli.

Toen Herman ter Balkt, die decennialang woordvoerder was van de VVV, door IHLIA werd gevraagd om het levensboek van Rob Goudeketting te schrijven, aarzelde hij. Ter Balkt schrijft in zijn voorwoord dat wist dat travestieten nogal vals kunnen zijn en daar had hij een hekel aan. Eerst maar eens vrijblijvend ontmoeten, die Goudeketting. Maar toen hij bij Rob een stap over de drempel zette, ontdekte hij meteen dat Rob Goudketting de beminnelijkheid zelve is.

Ter Balkt schrijft: ‘Ik leerde Rob kennen als een vrolijke, gastvrije en zelfs bescheiden man. Toen ik Rob vertelde over zijn imago als ‘valse travestiet’, protesteerde hij fel: ‘Ik was en ben zeker niet vals. Maar het als het moet wel scherp’. Dat is precies zoals ik hem leerde kennen: scherp, af en toe wat ongeduldig, maar zeker ook gevoelig. Nog altijd een nieuwsgierige jongen van achttien’. Het goede van dit boek is dat het het hele leven van Rob Goudeketting beschrijft; van baby in 1948 tot nu.

Dol op zijn moeder

Rob Goudeketting: de klassieke babyfoto met zijn moeder (ingekleurd)

Op de eerste foto ligt Rob als baby op een vachtje, met naast de commode zijn moeder. Bijzonder is dat Rob deze zwart/wit-foto – zoals veel meer kleurenfoto’s in het boek – speciaal voor dit project zelf heeft ingekleurd. Dat moet een tijdrovende klus zijn geweest, maar als Rob Goudeketting zich voorneemt om iets te doen, dat doet hij het nauwkeurig en fanatiek. Dat weet iedereen die hij wel eens iets beloofd heeft om iets te doen of te geven; dan heb je binnen de kortste keren de kopie van een dvd of wat dan ook in de brievenbus.

Rob op de kleuterschool (ingekleurd)

Rob Goudeketting werd geboren in 1948 in Amsterdam-Oost en groeide op in de Rappenburgerstraat. Hij was dol op zijn moeder, maar er was bepaald geen liefde tussen hem en zijn vader; hij spreekt liever van ‘mijn verwekker’. Hij zegt: ‘Naderhand heb ik begrepen dat ik een dronkenmanskindje was, want m’n vader was dronken toen hij mij maakte’. Zijn ouders hadden geen goed huwelijk. Rob vertelt: ‘Ik heb ooit regressietherapie gehad, en – of het klopt of niet, dat weet ik niet – het schijnt dat ik in de baarmoeder een ruzie hoorde tussen m’n vader en m’n moeder. Hij verweet haar dat het háár schuld was dat ze zwanger was geworden, maar hij was dronken’.

Robby – zo werd hij vanaf de kleuterschool genoemd – wist dat zijn vader ‘als een gek’ vreemdging: ‘Mijn moeder was blind op hem. […..] Ik weet nog dat ik als achtjarige tegen haar zei: ‘Ga van hem af!’, maar dat deed je in die tijd niet.’ Het is nooit goed gekomen tussen Rob en zijn vader, maar toch… Na de dood van zijn vader vond hij in diens portemonnee een knipsel over hem uit de krant, met de kop ‘Ball & Bowles’. Het was de aankondiging van een optreden van Sally Bowles en Claudette Ball in theaterrestaurant De Suikerhof in Amsterdam: ‘Achteraf begreep ik daardoor dat hij wel dagelijks trots op mij was geweest. Hij heeft mij dat echter nooit laten weten’.

‘Wees trouw aan jezelf’

Rob in 1986 als barman in café De Krokodil in de Amstelstraat

Zijn man Henk met Barnum, de kat

De eerste hoofdstukken geven een mooi beeld van het Amsterdam van de jaren vijftig, zestig en zeventig. Van Robby’s schooltijd, toen hij al op de lagere school ontdekte dat hij jongens leuker vond dan meisjes. Over zijn eerste baantje als kapper in Le Salon de Coiffure de Paris in de Haarlemmerstraat. En over uitgaan in Amsterdam. Rob vertelt dat hij er nooit enig probleem mee heeft gehad dat hij homoseksueel was. Niet tegenover anderen en niet tegenover zichzelf: ‘Ik heb als homoseksuele jongen nooit in de kast gezeten. Nooit! […..] Voor jongeren […] heb ik maar één advies: wees trouw aan jezelf! En ga in tegen alles dat tegen je is, want het is jouw leven!’

Hij vertelt dat hij op zijn vijftiende of zestiende voor het eerst in gay bars kwam en dat hij later een tijdje achter de bar stond bij Café De Krokodil in de Amstelstraat. Hij werkte bij de platenafdeling van De Bijenkorf, scharrelde wat af met jongens en kreeg op zijn zestiende zijn eerste echte relatie. Op 28 april 1974 ontmoette hij zijn grote liefde in de bar ITC op de Prinsengracht: Henk. Henk vloog als steward voor de KLM en Henk gunde Rob alles. Hij memoreert: ‘Als ik zei: ‘Goh Henk, ik wil een nieuwe videorecorder, want het nieuwste model heeft allerlei nieuwe foefjes. Hij kan bij wijze van spreken alleen linksom, en die ik nu heb alleen rechtsom’. Dan zei hij: ‘O, over twee maanden krijgen we vakantiegeld, dan mag je hem kopen’.

Precies een kwart eeuw na hun eerste ontmoeting traden Rob en Henk in het huwelijk: in 1999. Negen jaar later overleed Henk, december 2007. Dankzij de huwelijkse staat bleef Rob financieel achter met het partnerpensioen van Henk. Hij kon in hun huis blijven wonen en hij maakt nog altijd dankbaar en veelvuldig gebruik van korting op KLM-vluchten. Rob zegt: ‘Ik heb altijd in beschermde situaties geleefd. M’n moeder was erg beschermend. […..] Daarna Henk, die erg goed voor mij zorgde. Dat betekent dat ik nu – Henk is inmiddels achttien jaar dood – nog steeds moeite heb om zelf beslissingen te nemen’.

De geboorte van Sally Bowles

Zijn/haar debuut op Koninginnedag in 1972

De rest van het boek gaat over het optreden van Rob Goudeketting. Eerst als dj en later ‘in een jurk’. De eerste keer was in 1972 op Koninginnedag in Café Eldorado. Daarna volgden optredens – eerst playback, later live gezongen – in allerlei kroegen en andere locaties, zoals het ITC op de Prinsengracht, de Amstel Taveerne, Gaiety, Club Lord, Casablanca, KeerWeer in Rotterdam, zelfs De Kleine Komedie en hij stond ingeschreven bij het artiestenbureau van Ronnie Tober en diens man Jan. Ook maakte hij een aantal cd’s en hij trad regelmatig op met Claudette Ball – oftewel Arie Cupé – in theaterrestaurant De Suikerhof aan de Prinsengracht.

Rob vertelt: ‘Ik ben travestie-artiest geweest, maar heb ook als kind nooit een meisje willen zijn. Ook als travestie-artiest, en dat kun je op foto’s duidelijk zien, ben ik altijd een verklede man geweest. Geen dragqueen. […..] Ik probeerde er zó uit te zien, dat als ik opkwam, dat mensen schrokken van: mijn God, wat is dit?! En als ze er dan even doorheen waren, ze gewoon accepteerden dat ik een vrouw speelde.’ Rob Goudeketting maakte zich als Sally Bowles waanzinnig exorbitant op. Zoals geen enkele vrouw doet. Meer als een clown. Uniek. Helaas vroeg Herman ter Balkt hem er niet naar hoe die make-up ontstond. Lijkt me interessant, maar het onderwerp kwam niet ter sprake.

De cd van een avond in de Gaiety in 1993

Sally ontving alle artiesten in ‘haar’ talkshows

Sally Bowles interviewt André van Duin

Mr. Songfestival Johnny Logan en Sally Bowles (rechts)

Sally Bowles – dat werd al snel zijn artiestennaam – was ook gastvrouw in zijn eigen talkshows. Zo heeft hij ongeveer iedereen geïnterviewd: van Albert Verlinde tot André van Duin, van Hetty Blok tot Jon van Eerd, van Conny Vandenbos tot Carry Tefsen in de rol van Mien Dobbelsteen, van Johnny Logan tot Joop Braakhekke en van Martin Brozius tot Piet Römer. Toen hij Piet Römer vroeg, zei Rob dat hij zelf in een jurk zat. De acteur vroeg of hij dan ook in een jurk moest. Rob vertelt geamuseerd: ‘En ik zweer: als ik had gezegd ‘ja’, dan had-ie het gedaan! Het was zo’n aardige man.’ Zie www.sallybowlestalkshows.nl voor foto’s van vrijwel alle gasten; gerubriceerd op alfabet van hun voornaam.

Op zijn site, die hij is begonnen naar aanleiding van het boek, is nog veel meer te vinden. Zoals video’s van de talkshows en de reclamespot uit 1992 voor Bavaria Malt met Jeroen Krabbé en Joan Collins. Daarin is Sally Bowles op de achtergrond te zien. In het boek vertelt Rob dat niemand foto’s mocht maken met La Collins, maar volgens Rob stond de diva aan de grond genageld toen ze Sally Bowles zag staan: ‘Ik zag haar denken: wat stelt dit voor?!, want ja, die make-up van mij, die zag er niet uit. Dus ik keek haar aan met dezelfde blik terug aan: vrienden voor het leven! Niemand mocht op foto’s maken, maar zij wilde persé met mij op de foto.’ Hij vertelt geamuseerd dat die foto in de Gay Krant stond, met Jeroen Krabbé eraf geknipt. Het bijfschrift luidde : ‘Sally Bowles met Joan Collins. Zij staat rechts op de foto’. Hilarisch, vond hij dat. Alsof niemand zag wie wie was…

Jeroen Krabbé, Joan Collins en (helemaal rechts) Sally Bowles

Queen en Joel Grey

Rob (helemaal links) in de rol van de Queen-bassist John Deacon en verder Hans van der Woude, Alfred van den Heuvel en Robert Long in de parodie op de videoclip van Queen. En, uitgeput op de stoel, de regisseur Egbert van Hees

Op de site is ook de videoclip uit 1992 te zien die Robert Long maakte als parodie op de Queen-clip You’ve got to break free. Met Long zelf in travestie, zoals Freddie Mercury in die clip met de stofzuiger door het huis gaat. En verder met Hans van der Woude, Alfred van den Heuvel én Rob Goudeketting als de andere Queen-leden. Alleen jammer dat Herman ter Balkt schrijft dat Rob de drummer speelde, zittend op de bank. Nee nee, Hans van der Woude speelde de drummer Roger Taylor – de knappe van het Queen-viertal – en Rob speelde de bassist John Deacon, die overigens You’ve got to break free had geschreven. Ik zei dit tegen Rob Goudeketting, die laconiek reageerde: ‘O ja? Is dat zo? Ik weet niks van Queen’. Daar was de kous mee af.

Sally Bowles (helemaal links), Joel Grey en Claudette – Arie Cupé – Ball in 198961 c. Met Joel Grey en Arie Cupé

Veel aandacht is er in het boek voor een krankzinnige, toevallige ontmoeting die Rob Goudeketting in 1989 had met Joel Grey, de MC in de film Cabaret. Rob zat in vol Sally Bowles-ornaat voor het raam van De Suikerhof met Arie – Claudette Ball – Cupé te wachten op een fotograaf van Het Parool. Toen zagen ze Joel Grey voorbij lopen. Grey was die avond eregast bij de première in Carré van Cabaret, met Willem Nijholt als de MC. Gauw op het raam geklopt, waardoor Joel Grey dacht dat er twee prostituées zaten te lonken. Toen ze elkaar vervolgens ontmoetten, stak Rob zijn hand uit en zei tot de stomme verbazing van Grey: ‘Hi, I’m Sally Bowles’.

Extra leuk is dat Joel Grey ’s avonds in Carré aan Willem Nijholt over deze ontmoeting vertelde. Grey zei: ‘Niemand die me herkende, zit daar een hoer en die vraagt me binnen. Toen ik binnenkwam, bleek het helemaal geen hoer maar een travestiet, en je raadt nooit hoe hij heet!’ Waarop Willem Nijholt zei: ‘Natuurlijk wel. Dat was Sally Bowles!’ Want Willem Nijholt en Rob waren toen allang goed bevriend. Rob Goudeketting kwam er toevallig achter dat Joel Grey het voorval beschreef in zijn memoires Master of Ceremonies. Toch leuk!

‘Ik heb 34 jaar lang mensen laten geloven dat ik kon zingen

Het laatste optreden van Sally Bowles, in 2009 in de OBA, met Dolly Bellefleur

In 2009 trad Sally Bowles voor de laatste keer op, in de OBA samen met Dolly Bellefleur. Ze zongen een medley en Sally zong Dit is mijn lijf!, een bewerking van This is my life! Frans Mulder had dit ooit geschreven voor de travestie-artiest Hugo van Mondfrans. In een recensie stond: ‘We wisten niet dat Sally Bowles ook kon ontroeren’. In het boek staat niets over de reden waarom hij – nu alweer zeventien jaar geleden – is gestopt, maar Rob zei tegen mij: ‘Na de dood van Henk had ik er geen zin meer in. Het vlammetje was uit’.

In het boek staat wel dit citaat van Rob: ‘Ik heb 34 jaar lang mensen laten geloven dat ik kon zingen!’ Op één punt doet Rob Goudeketting zichzelf tekort. Hij bedacht zelf de titel voor zijn boek: Ouwe koeien uit de sloot. De verhalen over zijn leven zijn zeker geen niet ‘vervelende, allang vergeten gebertenissen of oude geschillen, die worden opgerakelend en die men beter met rust kan laten’. Het tekent voor de bescheidenheid van Rob Goudeketting. Ik raad iedereen aan het boek én zijn website te bekijken.

Zie  https://ihlia.nl/verhalen/roze-levensverhalen/ of de site van Rob Goudeketting/Sally Bowles: www.sallybowlestalkshows.nl/